‘Dit, monniken, is de Edele Waarheid van het Lijden: geboorte is lijden, ouderdom is lijden, ziekte is lijden, de dood is lijden, verdriet en weeklagen, pijn, smart en wanhoop zijn lijden; omgaan met hetgeen waarvan je een afschuw hebt is lijden, gescheiden worden van het geliefde is lijden, niet krijgen wat men wil hebben is lijden – kortom, de vijf groepen (die object zijn) van hechten, zijn lijden.’

Deze waarheid geeft aan dat alle mensen te maken hebben met lijden, variërend van fysieke tot mentale pijn. Zelfs als wij momenten van genot of plezier ervaren zit daar lijden in verscholen, omdat deze momenten tijdelijk zijn en na verloop van tijd zullen omslaan in pijn of onplezierige ervaringen. Vroeg of laat zullen we afscheid moeten nemen van datgene waar we aan gehecht zijn, en dit is eveneens lijden.


De oorzaak van het lijden (Pali: Samudaya)
‘Dit monniken, is de Edele Waarheid van de Oorzaak van Lijden: verlangen en hartstocht. Dit verlangen dat wedergeboorte veroorzaakt en gepaard gaat met genietingen en wellust, en bevrediging zoekt in dingen, dan weer hier, dan weer daar, namelijk: verlangen naar zintuiglijke geneugten, verlangen naar bestaan, en verlangen naar niet-bestaan.’


De oorzaak voor het lijden is het hebben van verlangens. Deze verlangens zijn op te delen in drie typen:

* Zintuiglijk verlangen (Pali: kama tanha): Dit verlangen bestaat uit het verlangen naar sensueel genot. Het betreft hier een mentaal verlangen naar de plezierige gevoelens die ontstaan als gevolg van zintuiglijk contact, zoals bijvoorbeeld wanneer een lekker drankje contact maakt met de tong, of wanneer men zichzelf bewust wordt van het horen van een plezant geluid.

* Verlangen naar bestaan. (Pali: bhava tanha): Dit verlangen houdt het willen blijven bestaan in de huidige vorm, of het verlangen naar een bestaan in een alternatieve vorm, in alternatieve omstandigheden of met alternatieve karaktereigenschappen. Bijvoorbeeld: "Ik wilde dat ik ... was."

* Verlangen naar niet-bestaan (Pali: vibhava tanha): Dit verlangen heeft betrekking op het niet willen blijven bestaan in de huidige vorm of omstandigheden, of het niet willen bestaan in een alternatieve vorm of omstandigheden. Ook het willen sterven valt hieronder. Bijvoorbeeld: "Ik wilde dat ik nooit ... zou hoeven te zijn"

Al het menselijk lijden ontstaat als gevolg van deze drie vormen van begeerte. Deze vormen van begeerte ontstaan op hun beurt door het aanwezig zijn van onwetendheid: het niet begrijpen van de drie karakteristieken en het daardoor ontstaan van de perceptie van een 'zelf'. Onze verlangens om de realiteit te veranderen zijn op dit gepercipieerde zelf gebaseerd. Indien dit gevoel van "ik ben" er niet zou zijn, zou er geen verlangen en dus ook geen lijden zijn.


De opheffing van het lijden (Pali: Nirodha)
‘Dit, monniken, is de Edele Waarheid van de Opheffing van Lijden: Het is het gaandeweg verdwijnen en uiteindelijk ophouden van voornoemd verlangen. Het opgeven, het laten varen, het loslaten en de verwerping van dat verlangen zonder dat er een spoor van overblijft.’

Deze waarheid vertelt dat ieder mens genoeg in zich heeft om het lijden op te heffen. Verlossing van het lijden wordt ook wel verlichting, ontwaking of Nirvana genoemd. Om deze toestand te bereiken zouden we moeten beseffen dat het werkelijk geluk niet voortkomt uit het enkele nastreven en bereiken van onze verlangens, maar juist volgt als we openstaan voor de realiteit, door te zien wat er met en in ons gebeurt, en deze realiteit te accepteren zoals ze is.

Het pad naar de opheffing van het lijden (Pali: Magga)
‘Dit, monniken, is de Edele Waarheid van de Weg die leidt naar de Opheffing van Lijden: Het is simpelweg het Edele Achtvoudige Pad, namelijk: juist inzicht, juiste intentie, juiste spraak, juist handelen, juiste wijze van levensonderhoud, juiste inzet, juist aandachtig zijn, juiste concentratie.’


Het Achtvoudige Pad is een omschrijving van de weg die leidt tot opheffing van het lijden:

1. Het juiste inzicht
2. De juiste intentie
3. De juiste spraak
4. Het juiste handelen
5. De juiste wijze van levensonderhoud
6. De juiste inzet
7. De juiste aandacht
8. De juiste concentratie

Bron= Wikipedia

Sommige boeddhistische leraren (zoals bijvoorbeeld de boeddhistische monnik Ajahn Brahmavamso) draaien tegenwoordig de klassieke leer van de Vier Nobele Waarheden enigszins om, en centreren deze vervolgens rond het geluk in plaats van rond het lijden. Zij doen dit omdat ze vinden dat deze manier van presenteren van de Vier Nobele Waarhedenwesterlingen meer aanpreekt, en westerlingen zo ook de leer sneller correct kunnen begrijpen en in de praktijk brengen.

De 'geherformuleerde Vier Nobele Waarheden' luiden als volgt:
1. Er is geluk
2. Men ervaart dit geluk wanneer men het Achtvoudig Pad bewandelt
3. Soms is er geen geluk
4. De oorzaak van het afwezig zijn van geluk is verlangen en begeerte

Bron= Wikipedia

De Middenweg (Nederlands voor de Pali term majjhima patipada) is in het boeddhisme de weg die leidt tot verlichting, en die de extremen van lust en (zelf)aversie vermijdt. Een belangrijk aspect van de Middenweg is het op de juiste manier aandacht geven aan hetgeen zich in het heden manifesteert.

De Middenweg is de weg of praktijk waarvan de Boeddha zei dat hij hem tot het einde gevolgd had, en die hem tot aan het einde aan het lijden gebracht had. De lering over de Middenweg is een belangrijk onderdeel van de Dhammacakkapavattanasutta: de eerste lering die de Boeddha gaf, in de plaats Sarnath in India.

Bron= Wikipedia

De Boeddha zei dat een monnik (of bhikkhu) de twee extremen zou moeten vermijden. Deze twee extremen zijn de tegenpolen van de Middenweg, waarin het gemakkelijk is te vervallen.

Deze twee extremen zijn als volgt:
1. Kamasukhalikanuyoga (Pali); het nastreven van sensueel geluk in sensueel plezier.

De Boeddha omschreef dit als laag, vulgair, minderwaardig, onedel en onvoordelig. Kamasukhalikanuyoga is de weg van 'wereldse' personen; personen voor wie hun spirituele ontwikkeling relatief onbelangrijk is.

2. Attakilamatanuyoga (Pali); het nastreven van zelfkwelling, zelfkastijding of zelfpijniging.

De Boeddha omschreef dit als pijnlijk, onedel en onvoordelig. Attakilamatanuyoga is een weg die soms door religieuze groeperingen voorgeschreven wordt, als een manier om de geest te purificeren of verlichting te behalen. Volgens het boeddhisme leidt Attakilamatanuyoga echter niet tot de hoogste purificatie of verlichting, en bevat het elementen die juist nadelig zijn voor spirituele groei.

Het leven van de Boeddha voordat hij monnik werd (toen zijn naam Siddhartha Gautama was) stond voornamelijk in het teken van Kamasukhalikanuyoga. Toen hij monnik werd wijdde hij zijn leven gedurende 6 jaar aan Attakilamatanuyoga. Na deze zes jaar kwam hij tot de conclusie dat Attakilamatanuyoga niet leidt tot de spirituele ontwikkeling waar hij naar op zoek was. Kort hierna ontdekte de Siddhartja Hautama de Middenweg, die hem tot volledige verlichting leidde en hem een Boeddha maakte.

De Middenweg
De Middenweg vermijdt deze twee extremen van Kamasukhalikanuyoga en Attakilamatanuyoga, en leidt tot visie, kennis, vrede, inzicht, verlichting en Nirvana.

Achtvoudig Pad
De Middenweg bestaat essentieel uit het Achtvoudig Pad, welke bestaat uit de volgende drie hoofdcategoriëen:

1. moreel of ethisch gedrag (Pali: sila)
2. meditatie (Pali: samadhi)
3. wijsheid (Pali: pañña)

Bron= Wikipedia